WEETJES
Door Wilbert Hetterscheid, directeur van het arboretum
In deze rubriek zijn allerlei wetenswaardigheden en actualiteiten te lezen, geschreven door Wilbert Hetterscheid.
Origineel ontwerp Von Gimborn Arboretum terecht!
De geboorte van het Von Gimborn Arboretum in 1924 wordt geïllustreerd door twee bestaande ontwerpen van tuinarchitecten: de Nederlander Gerard Bleeker (1852 - 1956) en een (nog) onbekende tuinarchitect. Bij mijn aantreden in 2010 kreeg ik te horen van onze toenmalige penningmeester dat er geruchten waren dat het origineel van het ontwerp van Bleeker in handen zou zijn van het Wellant College in Gouda. Bij ons was slechts een kleine kopie daarvan bekend. Een eerste contact met het Wellant leverde geen resultaat op, maar toen zich afgelopen jaar de heer Groenendijk zich meldde met een aanvraag voor een rondleiding voor studenten van het Wellant, leek mij de tijd rijp de zaak weer eens onder de aandacht te brengen. En deze keer met succes! De heer Groenendijk kende het ontwerp en stelde meteen voor het aan ons te schenken. En zo gebeurde dat op 24 augustus jongstleden. Uiteraard zijn wij het Wellantcollege in Gouda zeer erkentelijk voor dit prachtige gebaar.
Het ontwerp is fors en meet 140 x 70 cm (schaal 1 op 1000) en is gevat achter glas en in een houten lijst. Het is een vrij schetsmatig ontwerp van de volle 47 hectare in kleur, met daarin geprojecteerd het woonhuis, de daarop aansluitende formele tuin (nu de heidetuin), zichtlijnen (deels nog aanwezig als hoofdpaden), een moestuin, groepen bomen en struiken en vijvers. Nergens staan plantnamen. Daarentegen is het tweede ontwerp, van de nog onbekende tuinarchitect, veel gedetailleerder en bevat individuele bomen etc. Het mag bekend zijn dat dit grote project niet tot stand kwam door financiële problemen van von Gimborn. Het huidige arboretum van 27 hectare is slechts een deel van het originele plan.
Duidelijk is wel de relatie van het arboretumontwerp met de toenmalige woonsituatie van Max von Gimborn in Zevenaar. Van zijn landgoed daar bestaat ook een ontwerp, gearchiveerd in het Liemers Museum. Heel duidelijk is dat de situatie rond het landhuis in het arboretumontwerp van Bleeker een getrouwe kopie is van de situatie geschetst voor Zevenaar. Dezelfde zichtlijnen, vijver, formele tuin etc. Dit Zevenaarse ontwerp stamt van 1909 en werd gemaakt door de Duitse tuinarchitect Friedrich Bauer uit Magdeburg. In dat ontwerp zijn ook plantnamen opgenomen en, opvallend, geen enkele conifeer… En DAT was toch de hobby van Von Gimborn. De resten van Von Gimborn’s landgoed zijn nu nog aanwezig in Zevenaar als “De Gimbornhof” en wordt momenteel gerestaureerd.
Hoe Bleeker aan de ontwerpopdracht kwam is nog onduidelijk. Ik kon in het brievenarchief van Max von Gimborn, voor zover dit aanwezig was in Utrecht Universiteit, geen opdracht vinden. Ook de nazaten van Von Gimborn, met name mevrouw Sültrop (zijn schoonzus die inmiddels 100 jaar is) kan zich hiervan niets herinneren, terwijl ze een ijzersterk geheugen heeft. Wel is duidelijk dat dit Bleeker’s eerste grote opdracht was als zelfstandig tuinarchitect. Tot 1924 werkte hij voor het bureau van zijn oom, de beroemde tuinarchitect Leonard Springer.
Linksboven het ontwerp staat plechtig geschreven: “Ontwerp voor een Park tevens Arboretum voor “den Weledelgeboren heer Max von Gimborn te Doorn”. Over de weg die het ontwerp is gegaan vanaf het ontstaan tot nu probeer ik later te berichten. Daar is nog het een en ander onopgehelderd.
Voor de liefhebbers: de meest uitgebreide levens- en werkbeschrijving van Gerard Bleeker is van de hand van Erik Blok. Het betreft hoofdstuk 4 uit zijn boek “Nederlandse Tuinarchitectuur III / Jongere tuinkunst 1900 - 1940.”, uitgegeven in 1990. Dit hoofdstuk is te downloaden via link: http://library.wur.nl/speccol/boeken/tuinenstichting/Bleeker%20uit%201900-1940.pdf
Een samenvatting is gepubliceerd in Tuinjournaal 28 van 2011. Hierin ziet u ook een kleuropname van Bleeker’s ontwerp voor het arboretum.
Artikel Gerard Bleeker Tuinjournaal 2011
Nieuwe tarieven en nieuwe jaarkaarten 2012
De financiële positie van het arboretum is hoopgevend, maar nog niet stabiel. Het jaar 2011 was een proefjaar om te zien hoe de exploitatiekosten van het arboretum zich zouden ontwikkelen nu er geen ruggensteun meer is van de Uitrecht Universiteit. Het bestuur heeft besloten voor 2012 tot een geringe verhoging van de entreeprijs van € 4,00 naar € 5,00 per persoon en tot een verhoging van de prijs van de jaarkaart van € 28,00 naar € 30,00. De verhoging van de prijs voor een jaarkaart was sowieso aan de orde om deze gelijk te houden aan de prijs van de Wachendorff pas. De intensieve samenwerking tussen het arboretum en de stichting Wachendorff vraagt om consistentie op dit gebied.
Binnenkort zullen de nieuwe jaarkaarten van het arboretum worden gemaakt. Als u jaarkaarthouder bent en daarmee begunstiger van het Von Gimborn Arboretum is onze wens dat u voor 2012 wederom een jaarkaart wilt ontvangen. Mocht u zich willen afmelden voor de jaarkaart, meld u dat dan zo spoedig mogelijk op info@gimbornarboretum.nl of stuur en briefje. Als u zich niet afmeldt, sturen wij u in januari de nieuwe jaarkaart met betalingsverzoek. Wij maken u er weer op attent dat u uiteraard een hoger bedrag dan het minimum kunt overmaken, waarmee het arboretum weer extra geholpen is om het voortbestaan gestalte te geven. In ieder geval bedanken wij allen die begunstiger van ons arboretum blijven. Uw steun is en blijft hard nodig!
RTV Utrecht in het arboretum
Henk Westbroek vereerde het arboretum laatst met een bezoek om opnamen te maken voor zijn programma Westbroek! Met een voltallig camerateam kwam Henk een kijkje nemen en wilde meteen de handen uit de mouwen steken. Binnenkort zijn de opnamen op de site te bekijken.
Onderhoudswerkzaamheden in het arboretum
De afgelopen maanden is er veel achterstallig onderhoud verricht. De extreem natte zomer met vrij hoge temperaturen bezorgde een hoop zorgen, want gras en onkruid groeiden harder dan in normale zomers. Inmiddels is de zaak weer bijgewerkt. Het is geen sinecure om met veel minder mensen dan voorgaande jaren het buitenonderhoud te organiseren. Er is dan ook een verdere extensivering van het onderhoud ingezet, zolang deze situatie van kracht is. Er zal binnenkort een onderhoudskalender verschijnen op deze website, waarop bezoekers en belangstellenden de onderhoudswerkzaamheden in het arboretum kunnen volgen. De reacties van mensen op de staat van onderhoud van het arboretum zijn overigens in overgrote meerderheid positief. Maar trouwe bezoekers die al vele jaren hier komen, moeten soms even slikken. Met een groeiend aantal vrijwilligers wordt hard gewerkt aan verbetering van de situatie.
Inrichtingsvise 2011 - 2015
De totale inrichting van het arboretum in de nabije toekomst is een groot punt van aandacht in het bestuur. Daarbij spelen zaken als een goed geoutilleerd bezoekerscentrum, parkeren, beleving, ontspanning en educatie allemaal een rol. Dit alles moet samengaan met het collectiebeleid, waarin beschreven wordt hoe het de komende jaren moet gaan met de wetenschappelijke collectie, nog steeds het “goud” van het arboretum.
Inmiddels is een inrichtingsvisie voor het arboretum opgesteld. Een grafische weergave van deze nieuwe inrichtingsvisie is hieronder te vinden. Een nadere toelichting hierop is te vinden bij Arboretum.
Wervingscampagne voor Vrijwilligers
In het najaar is een wervingscampagne voor nieuwe vrijwilligers georganiseerd op de Utrechtse Heuvelrug. Kleurrijke billboards waren te zien in het straatbeeld in diverse gemeenten. Deze campagne heeft maar liefst vijf nieuwe vrijwilligers opgeleverd. Met dat resultaat zijn we erg blij. Allemaal van harte welkom!
Rotary in het arboretum
Hoe leuk een groepsbezoek van een serviceclub of vereniging kan zijn, illustreert het verslag van Willemien Wink van Rotary Wijk bij Duurstede. Dit artikel getiteld 'The Singing Engineer' is hieronder te openen en is het lezen meer dan waard. Willemien, bedankt.
Vogelsoorten en reptielen in het arboretum
Het arboretum is vele vogelsoorten en reptielen rijk. Hieronder is een document te downloaden met daarin een opsomming van de meest gesignaleerde vogelsoorten en reptielen. Dit document kan dienen als leidraad tijdens uw wandeling.
Ontwerp en realisatie gesponsord door : Eye & Image en DMansion ICT